Column archief 2010
Juli-augustus: Maakbaar en vergankelijk
Elke maand laat iemand in Uit in regio Venlo zijn licht schijnen over kunst, cultuur of tijdverschijnsel in de regio. Deze maand buigt redacteur Kees Verbeek van dit blad zich over een kunstwerk te Venlo.
Sinds dit voorjaar wordt in Venlo - zoals in veel plaatsen - plastic afval gescheiden ingezameld. Laat ons vaststellen dat het een kwestie van beschaving is om een schone Mama Aarde na te laten aan onze kinderen en kindskinderen. Geen kwaad woord dus hierover. Dat was aanleiding om in samenwerking met de gemeente een toepasselijk kunstwerk te laten maken. In het Julianapark. Daartoe was de Haagse beeldend kunstenaar Aris de Bakker aangetrokken, wiens oeuvre een zoektocht toont ‘naar verschillende uitdrukkingsvormen voor de vergankelijkheid van het leven en de machteloosheid van de mens ten opzichte van het eigen bestaan.' Aldus ene mevrouw Agnes Baas, die in 2009 een lezing hield over De Bakkers werk.
Volgens zijn eigen webstek zoekt de kunstenaar ‘de spanning tussen de maakbaarheid en de vergankelijkheid van het leven van alledag. Bij het maken van zijn werk zoekt hij een duidelijke vorm, een ordening en/of compositie.'
Ah, ‘duidelijke vormen'. Daar houd ik van. Niet zomaar wat aan rotsooien, zoals andere kunstenaars. Nee, compositie, meneertje! Ordening.
Het gemeentelijk persbericht deelt mee dat kinderen voor het kunstwerk plastic hadden ingezameld. Flacons vooral, van wasmiddelen en frisdranken. De Bakker had daarvan slingers gemaakt en daarmee een zes meter hoge, ronde toren ge... eh... componeerd. Deze duidelijke vorm was volgens het persbericht ‘geïnspireerd op de vredesmonumenten in Japan (slingers van papieren kraanvogels), heilige plekken in India (bedolven onder slingers van bloemen) en een mega-installatie in Korea, waar een heel stadion werd bedekt met slingers van plastic flessen en containers.'
De dienstdoende wethouder, die het kunstwerk in het Julianapark op vrijdag 4 juni onthulde, noemde de toren ‘een originele vorm van hergebruik'.
Met de realisatie hiervan was een bedrag van 3 duizend euro gemoeid. (Tussen haakjes: rond de tijd van de onthulling werd bekend dat het College van Venlo ter bezuiniging percentageregeling voor kunst in openbare ruimte bevriest.)
De kleurige slingertoren van Aris de Bakker maakte op veel plekken discussie los over wat kunst is. (Sommige kunstenaars beschouwen dat reeds als een heel mooi resultaat van hun creatieve inspanningen. Dan hebben ze de mensen aan het denken gezet.)
Maar er was meer aan de hand, want ‘zo gauw hij klaar is', had de webstek beloofd, ‘gaan de materialen een eigen leven leiden en verandert, langzaam of snel, het kunstwerk.'
En zo geschiedde. Binnen de kortste keren kregen nachtelijk uitgaanspubliek en weersomstandigheden vat op dit spanningsveld tussen maakbaarheid en vergankelijkheid en mochten delen van het werk een nieuw leven beginnen als zwerfvuil in het park. Het kunstwerk bleek vergankelijk en troep was weer troep. Er is dus toch een oer-ordening in deze wereld.
Juni: Oktober komt
Elke maand laat iemand in Uit in regio Venlo zijn licht schijnen over kunst, cultuur of tijdverschijnsel in de regio. Deze maand buigt redacteur Kees Verbeek van dit blad zich over Geruchten.
Terwijl ik dit schrijf - een dag na Dodenherdenking met die massale paniek op de Dam - hoor ik uit doorgaans welingelichte bronnen dat er twee Geruchten gaar gestoomd worden om op enig moment ergens in Noord-Limburg uitgeserveerd te worden. Want: oktober komt. Op het moment dat u dit leest - op een hopelijk zomerse dag zo ongeveer een maand later - zijn die twee Geruchten alweer achter de rug. Toch komt: oktober.
De Geruchten waarover ik het heb, zijn plotselinge theatrale of muzikale incidenten op merkwaardige maar altijd drukbezochte plaatsen. Een blaasconcert in een supermarkt. Zoiets. Misschien was u erbij en werd u verrast. Misschien hoorde u erover van uw minnares, op uw werk, of toen u net ingesopt en wel onder de douche wilde stappen: ah, oktober! Misschien hebt u het gemist en leest u er nu voor het eerst over. Dan treur niet. De Geruchtenmachine raakt op stoom: er volgen er meer deze zomer. Want: oktober komt. Er is iets op handen. We gaan ze op onze webstek verder verspreiden, zodat ze als een lopend vuurtje door Noord-Limburg gaan.
Tot: oktober, de maand van Menu 2010. Een tijd terug werd dat nog de biënnale genoemd, de tweejaarlijkse kunstmanifestatie rond de Floriade. In elk weekeinde van oktober zet Menu 2010 zich aan tafel in een andere grote plaats in Noord-Limburg: Gennep, Venray, Horst aan de Maas, Peel en Maas, Venlo. Centraal thema van de manifestatie is Greenport Venlo: Noord-Limburg als meest complete en bijna grootste agro- en foodproducent van ons land. Dus zal het tijdens Menu 2010 - naar ik heb begrepen - heel vaak over eten gaan en hoe kunstenaars daar tegenaan kijken. Over eten, over wat daar in gaat en wat daar niet in gaat. Over het eten van brood alleen, over voedselverspilling en over hoeveel mensen er in een kip passen.
Als het over eten gaat, gaat het over wie je bent. Je bent tenslotte wat je eet. Tenminste, dat wordt gezegd. Maar wat ben je dan eigenlijk als je graag zure zult eet? Een zuurpruim of een zulthoofd? Dat ze daar maar eens een antwoord op vinden: in oktober.
Mei: Fuck de opdracht
Elke maand vraagt Uit in regio Venlo iemand om zijn licht te laten schijnen over kunst, cultuur of tijdverschijnsel in de regio. Deze maand de jongeren die sinds oktober werkten aan de theaterproductie Down and out in V.
Im & Im vinden het een hele leuke, geweldige, spannende, gevaarlijke, gekke, drooge, grappige, muziekale, eetende, luisterende, niet luisterende, fuck de opdrachtende, drinkende, Arjan verveelende, bijdehandzijnde, kruipende, telefoon uitzettende, Melissade, Susande, Jasperde, Jasmijnde, Jillende, Elisande, Eveliende, Imkende, Imaanige, lullige, dinsdagavonde, ik heb scheit aan de overheidende ervaring.
Toen ik hier binnenkwam had ik nog bijna geen theaterervaring alleen schoolproducties. Maar mijn droom van kleins af aan is om actrice te worden, en dus greep ik mijn kans om het acteren eens echt te ervaren. De auditie vond ik heel spannend, wist totaal niet wat ik moest verwachten. Toen ik hoorde dat ik door was was ik dus ook ontzettend blij en trots. M'n eerste auditie en ik ben gewoon door! In het begin was het erg onwennig want elke les was anders en wist je niet wat je moest verwachten. Ik vond het moeilijk om de controle kwijt te raken. Maar inmiddels ben ik er aan gewend, en geleerd dat je jezelf soms gewoon in het diepe moet gooien en gewoon gaan. Ik ben ontzettend blij dat ik aan dit project deelneem en we gaan echt knallen met z'n allen in de voorstelling!
Dingen die we nooit vergeten: Arjan, 9 points, melissa's haren, imaans gezicht, flauwegrapsginaal (mèèèh), duitse liedjes, prusen, klasgenoot, hoe duidelijker jij schrijft hoe duidelijker ik het kan lezen (uitspraak van Arjan, veelvuldig gebruikt), vrienden van het theater, chips en andere etenswaren, cakes met slagroom, foto's bij AH, de 100 mislukte activiteiten die we organiseerde, de plattegrond van Imaan, sjabben, het limburgs praten van Arjan (kon die niet), de sfeer, de groep, de Limburgse tring van Imaan. Het leven is van mich.
Elke les weer improvisatie, wat zeker leerzaam was, zowel beweging als spel. We kenden de groep niet maar het klikte gelijk! Er waren ook dingen die we minder leuk vonden zoals: "beweging" (als we dit hoorden dan waren we eerder geneigd de opdracht te fucken), het opdrukken (wat niemand echt volhield), het 1-2-3-4-voetenspel (waarbij we steeds op een andere tel moesten stampen) en tellen in een kring (zeer frustrerend, want als meerdere mensen hetzelfde cijfer tegelijk zeiden moesten we opnieuw beginnen). Maar door dit alles hebben we wel veel dingen geleerd. De ene les soapacteren, de andere een bewegingsles en je werkt hierdoor ook veel samen en leert op elkaar in te spelen, zo wordt je langzaam een familie. Als we de foto's van de auditie terugkijken hebben we allemaal hetzelfde commentaar: "Zo kaarsrecht op een rijtje zullen we nu nooit meer staan!" Nu zijn we altijd wel aan het bewegen of aan het praten of aan elkaar zitten of alles tegelijk.
De auditie vond ik erg leuk. Klikte meteen al goed met de meisjes en Jasper. Meer toneel en (bijna) geen beweging (verwachting). Veel beweging (soms té veel), maar er kwamen hele mooie dingen uit. Improvisatie is leuk! De zaterdagen + zondagen die we in 't theater doorbrachten waren ook altijd enorm gezellig. Altijd zin in de repetities. Opdrukken en buikspieroefeningen leidden tot enorme spierpijn de dagen erna (goed excuus om niet mee te gymen). Enorm close groep: echt nieuwe vriendschappen ontstaan. Niks is te gek, iedereen heeft zijn/haar eigen talenten.
Ik heb een vraag: weggaan of blijven? Zaterdag 15, zondag 16, dinsdag 18, woensdag 19 en donderdag 20 mei in Theater de Garage.
April: Uit in euregio Venlo
Elke maand vraagt Uit in regio Venlo iemand om zijn licht te laten schijnen over kunst, cultuur of tijdverschijnsel in de regio. Deze maand is dat Kees Verbeek, publicist en redacteur van dit blad.
Vorig jaar werd in Brussel het Magritte Museum geopend. René Magritte was in de vorige eeuw een belangrijk surrealist. U kent hem van dat schilderij met pijp waar op staat dat het geen pijp is. Nee, allicht, het is verf op canvas. Magritte wrikte aan onze waarneming. Of liever gezegd: aan de verwachting waarmee we waarnemen. Aan ons perspectief.
Ik ben er niet direct naar toe gegaan. Je denkt altijd dat Brussel ver weg ligt, maar vanuit Venlo het ligt dichterbij dan Amsterdam, waar ik geregeld kom. Misschien moet ik eens in behandeling voor deze kronkel. Maar goed, in oktober kreeg ik de kans. Voor een paar tientjes inclusief toegang tot het museum met de bus voor de deur afgezet, met bovendien ruimschoots de gelegenheid om nog even door Brussel te kuieren. De antiekwinkeltjes rond het Zavelplein liggen niet zo ver weg, maar ik had ook kunnen kiezen voor het Muziekinstrumentenmuseum. In de zomer was het ongetwijfeld een zonnig terras geworden met een frisse blonde op tafel - altijd een mooie plek om aan een stad te nippen.
Het was mogelijk, doordat we hier in Noord-Limburg een paar organisaties hebben die dat soort reisjes organiseert. Het LGOG Venray bijvoorbeeld heeft deze maand een excursie naar het Gallo-Romeins Museum in Tongeren. Ook de Vrienden van het Museum van Bommel van Dam stappen geregeld op de bus naar elders. Onlangs nog. Naar Küppersmühle en Lehmbruck in Duisburg, topmusea in onze euregio.
Het uitstapje Magritte was van de hand van Jan Brouwers uit Venlo, die dat twee tot vier keer per jaar op zich neemt en de prijs zo laag houdt, dat hij er niets aan overhoudt. Zijn opvatting komt erop neer dat we weliswaar aan de rand van ons land wonen, maar dat we ook in een cirkel van interessante mogelijkheden zitten. Brussel, Luik, Bonn, Düsseldorf en, ja, ook Amsterdam liggen met hun musea op een reisafstand die binnen een dag te hebben is, zonder dat je extreem vroeg hoeft op te staan en uitzonderlijk laat pas weer thuis bent. Voor wie er oog voor heeft, maakt dat onze streek extra interessant. Dit soort reisjes, Brouwers is niet de enige die dit doet, wrikt aan de waarneming van sommigen dat Noord-Limburg een cultureel niet zo heel interessant gebied is. Ze scheppen een perspectief.
Er zijn ook mensen die vinden dat je hier niet te veel aandacht aan moet besteden. Dat je vooral je eigen cultuuraanbod onder de aandacht moet brengen. Dat moeten we zeker doen en met Uit in regio Venlo doen we dan ook. Waarop Jan Brouwers zal zeggen dat we er rijker van worden door daarnaast ook verder te kijken. Ik deel die opvatting, omdat ik met Magritte het verlangen deel me te verrijken met inspirerende gedachten.
Waarom dan toch niet dat aanbod in dit blad? Dat is een beetje een arbitraire kwestie. Er zijn ook beeldend kunstenaars uit onze regio die graag aandacht willen voor hun expositie elders in het land. Doen we niet. Bij het VVV kun je boeken voor de musicals in het Circustheater in Scheveningen, niet zelden inclusief busreis. Doen we ook niet. Ergens leg je een grens, in dit geval is die grens dat de kunst- en cultuuractiviteiten waar wij ruchtbaarheid aan geven in dit blad in onze regio moeten plaatsvinden. Sommigen zeggen dan dat grenzen er zijn om verlegd te worden, maar dat is toch niet helemaal het principe van grenzen. Je kunt er echter wel overheen kijken. Dat hebben we dan bij dezen gedaan.
Maart: Hoera, ik had ongelijk
Elke maand vraagt Uit in regio Venlo iemand om zijn licht te laten schijnen over kunst, cultuur of tijdverschijnsel in de regio. Deze maand is dat Kees Verbeek, publicist en redacteur van dit blad.
Ik buig nederig mijn hoofd deze maand en bied u mijn verontschuldigingen aan. In oktober vorig jaar legde ik op deze plek de zweep over ambtelijk en bestuurlijk Noord-Limburg na berichten in de media over de biënnale - u weet wel, de tweejaarlijkse kunstmanifestatie naar aanleiding van de Floriade. Er was een beeld ontstaan van stroperige welwillendheid: men vond zo'n manifestatie wel mooi, maar het leek wel of allerlei overlegorganen vakkundig bezig waren er de schwung uit te praatgroeperen. Dat kon niet goed gaan.
En zie: ik krijg ongelijk. Hoera! Gewoonlijk maak ik geen feestnummer van mijn ongelijken, maar ditmaal gaat glorieus de vlag uit. Want de biënnale gaat door. De eerste plannen zijn veelbelovend. Dit jaar al maken we de eerste aflevering mee.
De biënnale heeft inmiddels ook een naam: Menu 2010 - omdat Noord-Limburg alle onderdelen van de gehele voedselketen in huis heeft. Van zaadveredeling tot productie van vlees, vis, fruit, groenten, kruiden en veevoer, veilingen, logistieke knooppunten en biogasinstallaties die op mest draaien.
Wat hebben agro, voedsel en kunst met elkaar te maken? Google maar eens op het woord artacucina en je komt terecht bij twee kookboeken, waarin beeldende kunst en lekkere recepten buitengewoon smakelijk met elkaar verbonden zijn. En laat luitjes van een design academy zich maar eens amuseren met banket of bonbons. Een chocoladekunstwerkje eet toch nog altijd lekkerder dan een Verkadereep. Het Noordbrabants Museum in Den Bosch wijdt dit najaar zelfs een expositie aan de kunst van het eten en eten in de kunst.
Je bent wat je eet. Zegt men. Nu zie ik mezelf niet als het gallowaybiefstukje of zalmhaasje dat ik mezelf graag bereid, maar het is waar: je menu zegt iets over hoe je in het leven staat. Met wat je dagelijks bij groenteman, slager of visboer haalt, heb je een zekere invloed op de wereldvoedselketen. Het scheelt bijvoorbeeld of onze eieren uit een legbatterij komen of uit een scharrelkip. Moet kunst daarover gaan? Moet kunst ook gaan over bijvoorbeeld de verwerking van overtijdse gevulde koeken en gedeukte conserven tot varkensvoer, zoals hier in de regio gebeurt? Of blijft kunst juist weg bij de schaduwkanten van onze agro? Kunstenaars reflecteren op onze tijd en dus kunnen we allerlei confrontaties tussen voedsel en kunst verwachten.
Petje af trouwens als de aangezochte kunstenaars erin slagen iets goeds neer te zetten. Door al het voorafgaande ambtelijk-bestuurlijke geneuzel zijn ze er pas in een laat stadium bij betrokken. De tijd van de ambtelijken was onbeperkt, die van de kunstelijken is afgepast.
Menu 2010 vindt plaats van 30 september tot en met 31 oktober, telkens een kleine week in een van de vijf grote regiogemeenten. In de aanloop daarheen kunt u vanaf mei zomaar ineens op een onverwachte plek een amuse of aperitief tegen het lijf lopen. Tijdens de zaterdagse boodschappen bijvoorbeeld. Daarin is plek voor lokale amateurs, als ze een verrassende twist weten te vinden, waardoor we toch weer anders naar hen gaan kijken of luisteren. Kortom, het wordt feest in Noord-Limburg.
Wie geregeld de nieuwsbrief over Menu 2010 wil ontvangen, kan mailen naar hester@cultuurbedrijf.nl. Dat is ook het loket voor wie artistiek wil bijdragen.
Januari - februari: Geen krimp in de regio
Elke maand vraagt Uit in regio Venlo iemand om zijn licht te laten schijnen over kunst, cultuur of tijdverschijnsel in de regio. Deze maand is dat voormalig wethouder Peter Freij van Venlo.
U hebt een exemplaar van het gratis prachtblad Uit in regio Venlo in handen. Hét blad met alle informatie over het brede culturele aanbod in onze regio. Graag wil ik langs deze weg mijn dank en respect uitspreken naar de initiatiefnemers van dit blad en degenen die er voor zorgen dat u er iedere maand gratis van kunt genieten! Het initiatief werd genomen door het VOC (Venloos Overleg Cultuurinstellingen) en uitgewerkt door AM-Creation, de redactie wordt gevoerd door schrijvend duizendpoot Kees Verbeek. De gemeente Venlo steunt de uitgave financieel en creëert daarmee ook ruimte voor het totale ‘amateur' cultuurveld in Venlo dat op die wijze dit blad óók als communicatiemiddel kan gebruiken.
Nu Uit in... zijn bestaansrecht bewezen heeft zijn we toe aan een nieuwe stap. Daar wordt volop aan gewerkt. Zo zal een deel van de agenda die u hier aantreft in druk, binnenkort ook wekelijks uitgezonden worden via Omroep Venlo televisie. Daarbij komt ook ruimte voor achtergrondinformatie. Een nóg groter bereik voor ieder die van het rijke aanbod wil genieten en voor degenen die hun boodschap kwijt willen. Maar er is meer. Naast het uitzenden van de wekelijkse cultuuragenda, hebben we ook overeenstemming bereikt met Omroep Venlo over een aantal speciale cultuurprogramma's dat vanaf 2010 via Omroep Venlo zal worden uitgezonden.
Dit alles past in de visie dat cultuur een onlosmakelijk en rijk ontwikkeld onderdeel is van onze regio. En in de visie dat we deze verworvenheden overtuigender moeten communiceren! Wat dacht u van de Passiespelen? Van Klassiek op Locatie? Van de unieke vastelaovend? Van het museale aanbod? Wees daar trots op! Wég met die Noord-Limburgse bescheidenheid en navelstaarderij! Wat meer randstedelijke bravoure zou niet alleen ons zelfbewustzijn ten goede komen maar ook derden kunnen overtuigen van de kracht van deze regio. Zoals bekend is het culturele aanbod een medebepalende vestigingsfactor voor bedrijven en hoger opgeleiden. Cultuur heeft dan ook, naast uiteraard de intrinsieke betekenis, een hoge economische waarde. Wist u dat iedere in cultuur geïnvesteerde euro jaarlijks zevenvoudig wordt terugverdiend?
Wij bevinden ons in de zeer bevoorrechte positie van een economisch sterke regio, strategisch gelegen, omgeven door prachtige natuur, fraai water en een mooie combinatie van stedelijke kwaliteit en dorpsschoon. Je kunt hier kwalitatief zeer goed wonen tegen de laagste prijzen van het land. De omgeving is veilig en het onderwijs goed. We zullen er wél voor moeten zorgen dat anderen deze kwaliteiten beter herkennen en bewust gaan kiezen voor onze regio. Cultuur vormt daarbij een belangrijk argument. Daarom is het van groot belang nú als regio te investeren in cultuur. De economische motor draait, in de regio Venlo wordt heel veel geld verdiend. Het wordt echter veelal buiten de regio uitgegeven. We moeten er daarom voor gaan zorgen dat deze reizende werkers zich in de regio gaan vestigen en hun geld primair hiér gaan besteden.....
Mede daarom hebben we het initiatief genomen tot de Biënnale die dit jaar onder de naam MENU 2010 haar première zal beleven. Daarom is het van belang dat de centrumstad een toptheatervoorziening biedt. Daarom zijn initiatieven als het Museumkwartier (samenwerking tussen Limburgs Museum, Museum van Bommel van Dam en het nieuw te stichten Tajiri/Appelmuseum) en het nieuwe cultuurpodium Made in Venlo van levensbelang voor de culturele aantrekkingskracht van de regio!
Als we deze kans eendrachtig en geïnspireerd verzilveren zal het woord krimp in deze regio vooral geassocieerd blijven met verkeerd gewassen kledingstukken in plaats van met het aantal inwoners.......
Ik wens u een bijzonder, inspirerend en cultuurrijk 2010!
Peter Freij was van 1998 tot 2010 wethouder van Venlo
